Numizmatyka (z gr. νομισματική)

---

To jedna z nauk pomocniczych historii, która zajmuje się badaniem monet, banknotów i innych znaków pieniężnych pod względem historycznym, estetycznym, a także technicznym.

Potocznie ta nazwą określa się także kolekcjonowanie monet i banknotów , czym zajmuje się bardzo wiele osób.W posiadaniu prywatnych kolekcjonerów znajduje się bardzo wiele rzadkich okazów .

Podstawowe terminy numizmatyczne,:

:: numizmat, numizmata - okaz numizmatyczny (np. moneta)

:: numizmatyk - osoba zajmująca się numizmatyką

:: gatunek monety - zwykle obejmuje numizmaty o tych samych, bądź podobnych cechach metrologicznych - wadze, próbie (np. denar, grosz, talar, drachma)

:: typ monety - obejmuje numizmaty opatrzone tym samym wyobrażeniem, z reguły zamyka się w jednej emisji

:: odmiany monety - istnieją w obrębie typów, obejmują monety wybite tą samą parą stempli

:: próba - zawartość czystego kruszcu w monecie

:: renovatio monetae - stosowana już we wczesnym średniowieczu wymiana monety na nową na warunkach korzystnych dla pana menniczego

:: pan menniczy - zleceniodawca emisji.